Một trong những thắc mắc phổ biến của người dân khi tìm hiểu về nhà ở xã hội là: đã từng có nhà ở nhưng đã chuyển nhượng thì có còn đủ điều kiện về nhà ở để được mua thuê mua nhà ở xã hội hay không. Câu hỏi này xuất phát từ thực tế nhiều người từng sở hữu nhà ở, đất ở trong quá khứ nhưng vì một số lý do nên đã bán, chuyển nhượng hoặc cho, tặng trước khi có nhu cầu mua nhà ở xã hội.
Đã chuyển nhượng nhà có được mua nhà ở xã hội không?
Để trả lời chính xác, cần căn cứ trực tiếp vào quy định pháp luật hiện hành, cụ thể theo Khoản 1 Điều 29 Nghị định 100/2024/NĐ-CP:
Điều kiện về nhà ở
1. Trường hợp chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình được xác định khi đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 77 của Luật Nhà ở và vợ hoặc chồng của đối tượng đó (nếu có) không có tên trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất tại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi có dự án nhà ở xã hội đó tại thời điểm nộp hồ sơ đăng ký mua, thuê mua nhà ở xã hội.
…
Để đáp ứng điều kiện về nhà ở để được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội, thời điểm triển khai xác nhận điều kiện về nhà ở để Văn phòng/chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai (nơi có dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội) xác nhận, người đăng ký cùng vợ hoặc chồng của họ (nếu có) không được đứng tên sở hữu nhà ở hoặc quyền sử dụng đất ở tại tỉnh, thành phố nơi dự án nhà ở xã hội tọa lạc.
Hướng dẫn hồ sơ và nộp hồ sơ chuyển nhượng nhà ở xã hội
Chuyển nhượng nhà ở xã hội là quá trình pháp lý quan trọng, đòi hỏi cả bên bán và bên mua phải thực hiện đầy đủ các thủ tục và nghĩa vụ tài chính theo quy định. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng bước để quá trình chuyển nhượng diễn ra thuận lợi (tham khảo):
Chuẩn bị hồ sơ
Trước khi tiến hành chuyển nhượng, cả hai bên cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ cá nhân, giấy tờ nhà đất và các giấy tờ liên quan khác:
Giấy tờ tùy thân:
- Chứng minh nhân dân, Căn cước công dân, Căn cước
- Sổ hộ khẩu
Giấy tờ nhà đất:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất
- Giấy tờ chứng minh việc thanh toán tiền mua nhà đã hoàn tất
Các giấy tờ khác:
- Hợp đồng mua bán nhà ở xã hội ban đầu
- Biên bản bàn giao nhà
- Tờ khai lệ phí trước bạ
- Tờ khai thuế thu nhập cá nhân
Công chứng hợp đồng
Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, hai bên cần đến văn phòng công chứng để ký kết hợp đồng chuyển nhượng. Việc công chứng đảm bảo hợp đồng có giá trị pháp lý, bảo vệ quyền lợi cho cả bên bán và bên mua. Nếu cần, bạn có thể nhờ luật sư rà soát và hoàn thiện các điều khoản trong hợp đồng để tránh những rủi ro không đáng có.
Nộp hồ sơ và thực hiện nghĩa vụ tài chính
Hồ sơ sau khi công chứng sẽ được nộp tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai. Đồng thời, bên bán và bên mua phải thực hiện các nghĩa vụ tài chính theo quy định, bao gồm:
Các khoản thuế, phí:
| Khoản phí/thuế | Chuyển nhượng nhà ở xã hội | Chuyển nhượng nhà ở thương mại |
| Thuế thu nhập cá nhân | 2% trên giá trị chuyển nhượng | 2% trên giá trị chuyển nhượng hoặc giá bán trên hợp đồng (tùy thỏa thuận) |
| Lệ phí trước bạ | 0,5% giá trị nhà đất | 0,5% giá trị nhà đất |
| Tiền sử dụng đất | Áp dụng nếu chuyển quyền sở hữu cho người không thuộc diện mua nhà ở xã hội | Không áp dụng |
Nhận kết quả
Sau khi hoàn tất hồ sơ và nghĩa vụ tài chính, bên mua sẽ nhận Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất mới. Thời gian xử lý hồ sơ tùy theo địa phương, do đó bạn nên liên hệ cơ quan đăng ký để nắm thông tin chi tiết.
Kết luận
Từ các quy định pháp luật hiện hành, có thể khẳng định rằng: người có nhu cầu mua nhà ở xã hội cùng vợ hoặc chồng (nếu có) đã từng có nhà, đất (gọi chung giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất) tại địa phương có dự án, nhưng đã chuyển nhượng, tặng cho hoặc bán lại trước thời điểm nộp hồ sơ vẫn đáp ứng điều kiện về nhà ở được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội.
Việc xác định điều kiện nhà ở để được mua, thuê mua nhà ở xã hội không căn cứ vào quá khứ sở hữu, mà căn cứ vào thực trạng tại thời điểm nộp hồ sơ. Ngoài ra, phải đáp ứng về điều kiện thu nhập cũng như phải thuộc đối tượng được mua, thuê mua nhà ở xã hội và chưa được hưởng bất kì hình thức hỗ trợ về nhà ở xã hội nào trước đây. Do đó, người dân cần hiểu đúng quy định để chuẩn bị hồ sơ phù hợp, tránh bỏ lỡ cơ hội tiếp cận chính sách nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật.
